Ben-Gvir'e manevi rehberlik yapan Lior'dan fetva
Ulusal Güvenlik Bakanı Ben-Gvir'in partisinin manevi rehberi Haham Dov Lior, tartışmalı zeytin fetvasıyla sertlik yanlısı grupları etkilemeyi sürdürdü. Analistler, bu dini yorumların İsrail iç siyasetindeki aşırıcılık tartışmalarını beslediğini ifade etti.
Polonya asıllı İsrailli Haham Dov Lior, Batı Şeria'daki Filistinlilere ait zeytinlerin Yahudiler tarafından toplanmasına yönelik dini bir fetva yayımladı. Lior, bu eylemin kutsal metinlerdeki bir emrin yerine getirilmesi olduğunu öne sürerek, Yahudi halkının söz konusu topraklardan vazgeçmediğini belirtti. Kararın, hasat döneminde İsrail kısıtlamaları nedeniyle arazilerine erişemeyen Filistinli çiftçilerin, geçmiş yıllarda ürünlerden yeterince faydalandığı iddiasına dayandığı aktarıldı. Fetvada, Yahudilerin bu zeytinleri toplayarak Filistin toprakları üzerinde mülkiyet hakları olduğunu kamuoyuna gösterebilecekleri savunuldu.
Yeni Şafak'ta yayınlanan habere göre, Lior'un kararı, Batı Şeria'da Filistinli çiftçilerin zeytin hasadı sırasında şiddet olaylarının yoğunlaştığı bir dönemde geldi. Cuma günü İsrail ordusu ve Yahudi yerleşimcilerin bölge genelinde düzenlediği 34 saldırıda en az 19 kişinin yaralandığı belirtildi. The Washington Post için çalışan bir Amerikalı foto muhabirinin de saldırıya uğradığı ve beş aracın ateşe verildiği kaydedildi. İsrail'in uyguladığı kısıtlamalar ve saldırı riski nedeniyle çok sayıda Filistinli çiftçinin arazilerine ulaşamadığı vurgulandı. Son olayların, İsrail seçimlerine haftalar kala yaşanması dikkat çekti.
1933'te Polonya'da doğan Lior, Filistinli çiftçilerin ürünlerinin alınmasını 'ilave bir erdem' olarak nitelendirdi. Lior, Yahudi yerleşimcilerin daha uzak bölgelerdeki toprakları da ele geçirmesi gerektiğini savundu. Dini kararında, 'Yahudi halkı, her gün dualarımızda ifade ettiğimiz üzere, İsrail toprağından hiçbir zaman vazgeçmedi' ifadelerini kullanan Lior, Arapların bu toprakları Yahudilerden satın almadığını, dolayısıyla arazilerin Yahudi mülkiyetinde kaldığını iddia etti.
Lior'un, Filistinlilerle toprak uzlaşmasına karşı çıkan sertlik yanlısı gruplar üzerinde etkili olduğu belirtildi. Hilltop Youth hareketi gibi grupların Lior'un fetvalarını desteklediği aktarıldı. Lior'un, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir'in liderliğindeki Yahudi Gücü (Otzma Yehudit) partisinin manevi rehberi olarak görev yaptığı hatırlatıldı. İsrail siyaseti analisti Mamun Ebu Amer, Ben-Gvir'in Lior'un Tevrat ve Tesniye kitabına dayandırdığı dini hükümlerden yararlandığını söyledi. Ebu Amer, Lior'un Yahudi dinine ilişkin en uç yorumları benimsediğini ifade etti.
Ebu Amer, Ben-Gvir'in TikTok gibi platformlar ve popülist söylemlerle rekabet ettiğini belirtti. 7 Ekim olayları sonrası İsrail'deki atmosferin bu söylemleri beslediğini ve 'aşırıcılık pazarı'nda oy kazandırdığını savunan Ebu Amer, durumun toplumsal bir yansıması olduğunu dile getirdi. Batı Şeria'daki şiddetin yalnızca ekonomik kayıplarla sınırlı kalmadığı, toprak mülkiyeti, dini yorumlar ve İsrail iç siyasetindeki güç mücadeleleriyle iç içe geçtiği belirtildi.
TürkAta Haber Ajansı